Các đh ơi, đọc Cổ Chân Nhân xong mà tui như bị ai tát một phát tỉnh ngủ ấy.
Truyện nó lột trần cái thế giới này trong mắt tui, mọi thứ chỉ xoay quanh lợi ích, quyền lực, hệ thống thì luôn được thiết kế để người ở dưới phải quỳ, phải ngoan, phải tự lừa mình rằng “đây là vì tốt cho mình”.
Đọc xong, tự nhiên nhìn lại cuộc sống sinh viên của bạn, của tui, thấy y chang cái “thể chế” trong truyện, nhìn bề mặt thì đẹp đẽ, nhân văn, chuẩn bị cho tương lai đồ các thứ, nhưng đằng sau là để giữ trật tự, giữ quyền kiểm soát, và đẩy hết trách nhiệm xuống dưới cho bạn tự gánh.
Tui viết lại mấy cái ngộ ra nè. Càng đọc về sau càng thấy mình đang bị che mắt
—
Các em chia nhóm làm bài nha, chia nhóm làm bài? Nghe hay ho vl, nhưng thật ra…
Trường hay chia lớp thành nhóm nhỏ, nghe thì “học hợp tác, rèn kỹ năng nhóm, chuẩn bị cho đời thực”. Nghe sang chảnh quá đúng không? Nhưng tỉnh lại đi, ý đồ thật sự là
Chia nhỏ để dễ quản lý đám đông, chứ lớp 50-60 đứa giảng viên quản kiểu gì nổi.
Chia nhỏ để tránh bạn hỏi trực tiếp, tránh phải giải thích sâu, giảng viên đỡ mệt.
Chia nhỏ để trách nhiệm tan loãng – sai thì “nhóm em sai”, chứ không ai bị chỉ đích danh
Chia nhỏ để che mờ chênh lệch, người giỏi phải kéo người yếu, hệ thống vẫn chạy êm ru, không ai rớt hàng loạt.
Chia nhỏ để bạn khó phản biện thật, vì phải “giữ hòa khí nhóm”, cãi nhau thì bị cô lập.
Chia nhỏ để biến việc học thành tự xử với nhau, giảng viên đứng ngoài chấm điểm, vô can.
Chia nhỏ để ai cũng bận rộn, bận cãi nhau, bận làm slide, bận phân công – không còn thời gian nghĩ “môn này dở vl”, “giảng viên này dạy cái gì vậy trời”.
Kết quả? Người làm nhiều dần im re vì mệt. Người lười học cách né, đẩy việc cho người khác. Góp ý thật thì bị hòa tan trong “thảo luận nhóm”.
Bạn tưởng học sâu hơn? Không, hệ thống chỉ cần lớp im lặng, trật tự, không ai làm ồn. Bạn bị lừa rồi đấy, bạn ơi.
—
“Môn này không khó, đi học đầy đủ là qua” Câu nói ru ngủ kinh điển, ai cũng từng nghe trong đời sinh viên, tại ông bà giảng viên nào cũng nói
Nghe xong mừng húm: “Ồ ngon, môn này dễ ăn rồi!”
Nhưng bạn có nhận ra không? Câu này ngầm bảo vậy nè
Đừng nghĩ nhiều. Đừng hỏi nhiều. Đừng làm khác. Chỉ cần có mặt, ngồi yên, nghe cho xong.
Hiểu hay không kệ bây, quan trọng là đừng làm phiền toii
Nó dạy bạn ngay từ sáng sớm mới ngủ dậy, có mặt là hoàn thành, tuân theo là an toàn. Người cố hiểu thì thấy mình thừa thãi. Người im lặng thì thấy mình khôn.
Rồi dần dần, không ai hỏi nữa – không phải vì ngu, mà vì đã học được cách ngoan ngoãn.
Bạn từng mừng vì câu này chưa? Giờ nghĩ lại thấy cay chưa?
—
“Đừng đứng lên bắt tôi nhắc lại, em không tập trung hả? Nãy giờ em làm gì?”
Nghe thì như giữ kỷ luật, nhưng thật ra là chiêu chuyển trách nhiệm siêu đỉnh
Chuyển hết lỗi từ giảng viên sang bạn, bạn không hiểu có nghĩa bạn không tập trung.
Hợp thức hóa việc không cần giải thích lại, cắt đứt quyền yêu cầu làm rõ của bạn, dùng xấu hổ công khai để dọa cả lớp, hỏi nữa là bị dán nhãn có vấn đề
Gửi tín hiệu ngầm cho bây đó, có khôn thì đừng gián đoạn họ
Nó không dạy kiến thức, nó dạy bạn quen với luật, theo kịp thì sống, không theo kịp thì tự chịu. Bạn từng bị nói vậy mà im re chưa? Giờ thấy rõ chưa, quyền kiểm soát nằm ở ai?
—
Thuyết trình – cái trò đẩy việc xuống dưới
Môn nào cũng bắt thuyết trình, hỏi thì bảo rèn kỹ năng nói, tự tin, làm việc nhóm các kiểu.
Nhưng tỉnh dùm đi
Thuyết trình là để giảng viên nói ít lại, tiết vẫn đủ, đỡ phải chuẩn bị.
Dễ chấm, có slide, có nói, cho điểm, hiểu hay không ai rảnh quan tâm.
Che sự rỗng toát của môn, nội dung mỏng, cho sinh viên lên nói thay.
Giữ trật tự, cả lớp ngồi nghe, không hỏi, không cãi, im re
Chuyển áp lực, nói dở? Slide tệ? Lỗi em hết, giảng viên vô can, tui chỉ chịu trách nhiệm chấm điểm
Luyện tuân phục hình thức, đúng format, đúng thời gian, đúng ý giảng viên auto điểm cao, còn nội dung nhạt cũng được.
Làm khó hình thức dễ hơn làm khó nội dung. Nó phân loại ai ngoan, ai không nghe lời.
Bạn từng thức khuya làm slide mà nghĩ “môn này vô nghĩa vl” chưa? Đúng rồi, bạn bị đẩy xuống để họ an toàn.
—
Làm nhóm đột xuất, 30 phút nộp
Đổi không khí? Không!
Ngừng dạy, quăng câu hỏi ra: “Làm nhóm đi, 30 phút nộp”.
Nghe thì chủ động, học qua thảo luận. Nhưng thật thì là đỡ phải dạy tiếp, lấp thời gian cho đủ tiết, tui mệt rồi, các em tự xử đi
Đẩy việc xử lý sang bạn, hiểu sai kệ bạn. 30 phút để ai cũng bận, không còn thời gian nghĩ môn này chán vl
Bắt nộp + đại diện nói để tạo cảm giác đang học.
Giảng viên đứng nghe, không cần sửa nhiều. Sai thì “nhóm em chưa nắm”, đúng thì “các em tự rút ra được”
Cay hơn ớt!!!
Đây không phải dạy, mà là đẩy trách nhiệm xuống dưới, còn mình thì nhịp chân ở vị trí trên. Bạn tự xoay, tự chịu. Hiểu hay không kệ bạn.
—
Môn khô khan cho mang tài liệu với cả môn làm màu cái qq gì cũng cấm hết
Một bên cho mang phô tô chép thoải mái, điểm cao. Một bên cấm hết, chép tay, cấm thở mạnh.
Nghe mâu thuẫn? Không đâu, cùng mục đích là giữ dòng chảy trơn tru.
Môn dễ thì cho qua nhanh, không ai than, điểm đẹp.
Môn khó thì thể hiện quyền lực, phân loại ai ngoan ai cứng, làm bạn mệt để ít cãi.
Cả hai đều dạy kiểu chép là đủ, hoặc nín họng đi. Hệ thống không cần bạn giỏi, chỉ cần bạn vừa đủ để đi tiếp, không làm ồn.
—
Cấm điện thoại nhưng phớt lờ, rồi đột ngột xử một đứa để răn đe
Cấm nghiêm, nhưng thấy vài đứa dùng thì lờ. Nhiều quá mới kéo một đứa ra chửi. Không phải cấm điện thoại, mà giữ trật tự rẻ tiền, giết gà dọa khỉ.
Luật tồn tại để dùng khi cần, dùng với ai là quyền của người trên.
Công bằng? Không cần, hiệu quả là được.
Bạn từng thấy bạn bị xui xẻo chưa? Đứa nào cũng bấm, giảng viên nắm đầu mình ra chửi. Giờ hiểu rồi chứ?
—
Giáo trình cũ mèm, bắt mua nhưng không dùng
Không bắt buộc mua… nhưng không có sách thì ra ngoài. Mua rồi thì để balo, dùng slide thôi.
Giáo trình cũ vì đổi phiền, phải chịu trách nhiệm.Bắt mua để thiết lập tuân phục, ai mua ngoan, ai cãi phiền.
Slide kiểm soát được, chỉ cho bạn thấy cái họ muốn. mục tiêu không phải học, mà là bạn quen làm theo dù vô lý, nuốt ức chế và tự thuyết phục “thôi kệ”.
Cuốn sách thành biên lai tuân phục. Bạn từng mua sách mà không mở chưa? Giờ thấy cay chưa?
Hơn 100k chứ ít ỏi gì đâu, xót khiếp!
—
“Trường đang tự chủ, các em phải tự học nhiều hơn”Lời hay ý đẹp chưa nè
Tự chủ đại học nghe tiến bộ vl, trường tự quyết, sinh viên tự học?
Không, đây là đây trách nhiệm
Đẩy chi phí và trách nhiệm xuống sinh viên, trường đỡ phải đầu tư giảng viên giỏi, cơ sở vật chất tốt, chương trình cập nhật. Tự chủ nghĩa là trường tự lo kinh tế, nên tăng học phí, tăng chỉ tiêu, giảm chất lượng dạy để tiết kiệm. Sinh viên phải tự học nếu không tự chịu hậu quả nếu không theo kịp
Động cơ là gì đoán được không?
Trường giữ lợi nhuận, giữ an toàn tài chính, giảng viên đỡ áp lực dạy sâu. Bạn thì phải cày cuốc tự học, tự mua sách, tự đi học thêm, hệ thống vẫn chạy, điểm thống kê đẹp, nhưng bạn bị kiệt sức, bị lừa rằng đây là rèn luyện
Xanh mặt chưa?
—
“Nhóm em phải hợp tác, phải nộp báo cáo nhóm, phải chụp ảnh hoạt động nhóm” Ép hình thức để kiểm soát sinh viên
Bắt chụp ảnh, chụp biên bản họp, chụp slide trước khi nộp… nghe thì “chứng minh nhóm làm việc thật”, “đánh giá đóng góp”.
Nhưng cmn động cơ thật sự n
Không phải để đảm bảo ai cũng học, mà để giảng viên có bằng chứng né trách nhiệm nếu nhóm dở. Có ảnh, có file nộp thì là “nhóm em đã làm rồi, điểm thấp là do em không hợp tác tốt”.
Bạn gánh cả nhóm? Ảnh chụp có bạn trong đó, hệ thống coi như “có hợp tác”. Không chụp thì bị trừ điểm “không tham gia”
Nó ép bạn phải “hợp tác” giả tạo, phải giả vờ họp nhóm dù chat Zalo im re.
Động cơ rõ rành rành
Tạo hồ sơ đẹp cho môn học, cho khoa, cho trường
“Xem nè, chúng tôi dạy kỹ năng làm việc nhóm đấy nhé”.
—
Tổng lại cho dễ hiểu chính là
Hệ thống không sợ sinh viên dốt
Hệ thống chỉ sợ sinh viên không ngoan và có ý thức
Dốt thì học lại, thi lại, vẫn nằm trong hệ
Ngoan thì qua môn, qua đời, vẫn nằm trong hệ
Nhận ra cấu trúc + không chống đối + không tin = nguy hiểm
Vì người này: Không gây rối. Không phản kháng. Nhưng không bị dẫn dắt
Đó là lý do hệ thống khuyến khích bận rộn, không khuyến khích tư duy trống rỗng để suy nghĩ.
Mọi “phương pháp giảng dạy hiện đại” đều có chung một mục tiêu
Không phải học tốt hơn, mà là biến quá trình học thành một chuỗi hành vi có thể đo – chấm – báo cáo.
Nhóm thì có ảnh
Thuyết trình thì có slide
Thảo luận thì có biên bản
Đi học thì có điểm danh
Thái độ thì có nhận xét
Cái gì đo được thì quản lý được.
Cái gì không đo được (hiểu sâu, hoài nghi, phản biện nội tâm) thì bị bỏ qua
Trường không bán tri thức – trường bán “trạng thái”
Bạn không mua kiến thức. Bạn rõ là đan mua mấy cái này
Trạng thái “đang học”
Trạng thái “đang tiến bộ”
Trạng thái “đang chuẩn bị cho tương lai”
Còn bạn có thật sự mạnh lên hay không? Kệ bạn, nó không nằm trong KPI của họ.
Hệ thống dạy bạn cách tự kiểm duyệt bản thân
Qua các câu như:
“Đừng hỏi nhiều”
“Đừng làm khác”
“Đừng gây ảnh hưởng tập thể”
“Em chưa đủ chính chắn”
Bạn học được rằng, trước khi mở miệng, hãy nghĩ xem có đáng không.
Đến lúc này, họ không cần kiểm soát bạn nữa. Bạn tự kiểm soát mình.
Nó không giết tư duy – nó làm tư duy trở nên “không cần thiết”
Nguy hiểm hơn cấm đoán.
Người đặt câu hỏi thì bị mệt
Người im lặng thì được thưởng
Người hiểu thì không được công nhận
Người diễn thì được điểm
Kết quả:
Người thông minh không ngu đi, mà ngừng dùng trí thông minh trong môi trường này.
Cảm giác “tỉnh” cũng là một cái bẫy
Cái này rất quan trọng cho bạn, vì tui đã ở ngưỡng này. Khi bạn nhận ra sự giả, bạn dễ sinh cảm giác mình đứng trên hệ thống.
Nếu không cẩn thận, nó sẽ dẫn tới. Mỉa mai. Tách mình khỏi người khác. Mất kết nối thật
Và đó là lúc hệ thống thắng một cách khác. Nó không cần bạn tin, chỉ cần bạn cô lập chính mình.
Cẩn thận vào nhá
Trong truyện, Phương Nguyên thắng không phải vì nhìn ra hệ thống.
Mà vì hắn không để việc nhìn ra đó trở thành bản sắc. Hắn dùng hệ thống khi cần và rời nó khi có đủ lực
Rất nhiều người nhận ra sự giả dối, rồi chết đi trong sự tỉnh táo cay đắng
Người thoát thật là người tỉnh, nhưng vẫn dùng được vai diễn và xây năng lực ngoài sân khấu
Đọc xong thì mây mù dần tan rồi á
Bạn không bị che mắt nữa. nhưng điều quan trọng hơn là đừng để “mình đã thấy hết, biết hết” trở thành thứ duy nhất mình có.
Hệ thống này:
Không đáng tin
Nhưng rất đáng dùng
Không đáng để bạn hi sinh nhân tính hay chiều sâu vì nó
___
Đọc xong có thể sẽ có người nói đây là tư duy sai trái, tam quan lệch lạc các kiểu, tui cũng không biết có lệch không
Nhưng đây là tư duy cùng nhận thức hiện tại của tui
Là tam quan lệch lạc hay sự thật sau màn?